Boeken (6): Between Worlds. The Making of an American Life. Bill Richardson
Wat maakt een goede politicus? Wat doet hij? Wat laat hij? De biografie van de Amerikaanse democratische presidentskandidaat Bill Richardson geeft hints die de antwoorden op deze vragen zouden kunen zijn. Between worlds. The making of an American Life is daarmee meer dan een opgepoetst levensverslag. Het boek is een “page turner” voor politiek geïnteresseerde lezers.Van de 361 pagina’s beschrijven slechts enkele tientallen de jeugd van Richardson. Van kleine jongen in Mexico City naar schooljongen in Massachusetts, de staat aan de Amerikaanse oostkust waar hij door zijn vader naar school wordt gestuurd. Richardson moet zich redden in een wereld die de Mexicaanse warmte zowel in fysiek als sociaal opzicht mist. Hij valt, staat op en leert lopen gevangen tussen twee culturen. Precies zoals dat in de totstandkoming van een Amerikaans leven hoort te gaan.
Na zijn studietijd stuurt hij bijna honderd brieven naar senatoren om een baantje los te weken. Richardson krijgt zijn kans en worstelt zich bij F. Bradford Morse, republikeins lid van het congres voor Massachusetts, door stapels juridische documenten. Hij heeft een bijzondere interesse voor buitenlands beleid en wil meer. Richardson verhuist van Washington naar New Mexico om op te klimmen in de politieke rangen. Die stap klinkt eenvoudig, maar is het niet. Hij wordt als uitvoerend directeur van de New Mexicaanse afdeling van de democratische partij al snel ontslagen als een nieuwe gouverneur aantreedt.
Richardson geeft niet op en groeit uit tot een gewaardeerd politicus en diplomaat. Als onofficieel vertegenwoordiger van de VS deelt hij de tafel met onder meer Saddam Hussein, Laurent-Désiré Kabila en de leiders van de Taliban. De bijeenkomsten worden in detail beschreven en bieden verrassende inzichten in de werking van internationale diplomatieke betrekkingen. Zo schoffeert Richardson Saddam door hem zijn schoenzool toe te keren en vergadert de Taliban met een geweer om de schouder.
Richardson is lid van het congres en later van de senaat. Onder Clinton wordt hij minister van energie, een ambt dat hij met wisselend succes volbrengt. De veiligheid in fabrieken waar gebruik wordt gemaakt van kernenergie staat onder druk. Richardson lijkt zichzelf bepaald niet vrij te pleiten, eerder geeft het verhaal een duidelijk beeld van een sector die haar werknemers niet serieus neemt en onder druk zet om het bastion gesloten te houden.
Richardsons tegenslagen zoals voor een schrijver bruikbaar om het verhaal extra spectaculair te maken. “Kijk eens wat ik heb overwonnen om succesvol te mogen zijn.” In The making of an American life lijkt dat nu net niet de boodschap. Politieke tegenvallers worden zo gedetailleerd beschreven – zonder de hoofdpersoon te sparen – dat duidelijk wordt hoe politiek echt in elkaar zit. De gedachte dat ook die openheid op zorgvuldig uitgevoerde “spin” kan duiden is geen teleurstelling, maar een bevestiging van voortschrijdende inzicht.
Zouden Nederlandse lezers zich aangesproken voelen door Between Worlds? Hoe staat de titel eigenlijk in een boekenrek. Houterig vertaald: “Wouter Bos. De totstandkoming van een Nederlands bestaan.” Het zou niet staan. Maar daarom is het juist zo leuk: heel Amerikaans en heel inzichtelijk, precies wat je nodig hebt om een onbekend politiek systeem goed te leren kennen.