Recensie: “Losers”
Michael Lewis beschrijft op meeslepende wijze de Presidentsverkiezingen van 1996. Een race zonder grote onderwerpen met opmerkelijke en soms saaie, vervelende kandidaten. Bill Clinton wint gemakkelijk en ook 14 jaar later leest het boek bijzonder fijn.
Lewis biedt een uitdagend perspectief. Dichtbij de kandidaten, maar tegelijkertijd beschreven met afstand. Vanaf de voorverkiezingen bij de Republikeinen tot de uiteindelijke strijd tussen Dole en Clinton: alle kandidaten komen aan bod. Van ondernemer Morry Taylor (bandenmagnaat die de verkiezingen bekijkt als een manager de lopende band in een van zijn fabrieken: alles valt te regelen) tot aan de weinig spannende, misschien wel typische politicus, op veilig spelende, uiteindelijke Presidentskandidaat voor de Republikeinen, Bob Dole.
De kandidaten worden omgeven door “rented strangers”, jonge campagnevoerders die Lewis beschrijft als opportunisten en geringe idealisten. Ondertussen blijven de karakters van de kandidaten grotendeels verborgen voor journalisten en het publiek. Zij laten weinig van zichzelf zien en houden controversiële punten voor zichzelf. De strak geplande campagnebijeenkomsten helpen niet. Lewis’ overpeinzing over die geslotenheid is de moeite waard:
“This (het onzichtbaar blijven van de karakters) was not the fault of the journalists, who, within the rules of the game, did all they could to learn all they could (though journalists don’t help matters by treating doublespeak as straight talk and straight talk as scandal). It was not even the fault of the politicians, who were just doing what was required to win, according to the same strange rules. ultimately the culprit was the culture that wrote the rules: an electorate grown nub to cynical candidates and their rented strangers. The phenomenon is circular: the less sentient the electorate, the more easily it can be cynically manipulated; the more cynical the manipulations, the less sentient the electorate. There is no obvious end to it, short of some sort of crisis or external shock. The television ad no big-time presidential candidate is ever likely to run is the ad attacking the idea of television ads. The poll no big-time presidential candidate is ever likely to take is the poll that asks, How do you feel about a president who decides what he believes by taking polls?”
Een oplossing kan volgens Lewis niet worden opgelegd, maar van binnenin komen. “You can’t legislate more critical citizens or greater expectations. All you can do is howl and hope others will join in.”
Tien jaar na het verschijnen van Losers diende Obama zich aan. Er was hoop. De cynische kijk van Lewis leek verleden tijd. De vraag is of de veranderingen waar Obama voor stond er anno 2010 ook komen. Één verloren verkiezing in Massachussets kan veel veranderen. Ook al hebben de Democraten nog steeds een solide meerderheid in het congres.
Wellicht dat Lewis’ wijsheid overeind blijft, cynisch of niet.
“…ideas and attitudes are judged not solely on their merits; they are judged also on their provenance. The cowardice and stupidity of winners will always be whitewashed, simply because they have won. The courage and ingenuity of losers will always be forgotten, simply because they have lost. All we can hope is that they don’t let us get to them.”
Hoop biedt het niet, waar lijkt het wel.